Yıpranma payına fiili hizmet zammı da diyoruz. Fiili hizmet zammı 4a sigortalıları ve 4c sigortalıları için vardır. 4b sigortalılar yani Bağ-Kur’lular için yıpranma payı öngörülmemiştir. Yıpranma payından yararlanacak olan iş kolları yıpranma payı çizelgelerinde belirtilmiştir. Bu iş kolları kısaca su altı, madenlerde çalışanlardır. Su altında çalışanlar her sene 60 gün, madenlerde çalışanlar ise 180 gün fiili hizmet zammı alırlar.  5510 sayılı sosyal güvenlik kanununda herhangi bir değişiklik söz konusu olmamıştır. Fakat son zamanlarda yapılan uygulamalara baktığımızda itfaiyelerde ve radyoloji bölümde çalışanlara fiili hizmet zammı uygulanmadığı ya da sadece o günkü hizmetin karşılığı olarak fiili hizmet zammından yararlandıkları görülmektedir. Oysa bu kanun ruhuna aykırı bir uygulama olarak göze çarpmaktadır. Burada bir çifte standart söz konusudur.  Fiili hizmet zammı, fiili hizmet zammı çizergesinde yazan iş kollarında belirtilen gün karşılığında yıllık bazda düşünülmesi gereken bir uygulama yöntemidir.

HANGİ MESLEKLERDE YIPRANMA PAYI VAR?

Ülkemizde toplam 18 meslekte yıpranma payı verilmektedir. Çalışma koşulları ağır olan mesleklerde yıpranma payı verilerek daha çabuk emekli olmaları hedeflenmiştir.  Örneğin 12 ay boyunca bir meslek dalın çalışan ve bu kişiye 90 gün yıpranma payı veriliyorsa, bu kişi 15 ay çalışmış gibi görünmektedir. Aşağıdaki listede yıpranma payı verilen meslekleri görebilmektesiniz. Bir de bu mesleklerin yanında yıpranma payı talep edenlerde bulunmaktadır. Hakim ve savcılar, öğretmenler bunlardan sadece bazıları.



  • Kurşun ve arsenik işlerinde çalışanlar 60 – 90 gün.
  • Cam fabrika ve atölyelerinde çalışanlar 60 gün.
  • Cıva üretimi işleri sanayinde çalışanlar 90 gün.
  • Çimento fabrikalarında çalışanlar 60 gün.
  • Kok fabrikalarıyla Termik santrallerde çalışanlar 60 gün.
  • Alüminyum fabrikalarında çalışanlar 60 gün.
  • Demir ve çelik fabrikalarında çalışanlar 90 gün.
  • Döküm fabrikalarında çalışanlar 60 gün.
  • Asit üretimi yapan yerlerde çalışanlar 90 ile 180 gün.
  • Madenlerin yer altında çalışanları 180 gün.
  • Radyoaktif ve doğal ve yapay radyoaktif, radyoiyonizan maddeler radyoiyonizan maddelerle veya bütün diğer korpüsküler emanasyon kaynakları yapılan işler ile yapılan işlerde çalışanlar 90 gün.
  • Su altında çalışanlar 60 gün.
  • Türk Silahlı Kuvvetlerinde Subay, yedek subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaşlar ve sözleşmeli erbaş ve erler 90 gün.
  • Emniyet ve MİT mensupları 90 gün.
  • İtfaiye veya yangın söndürme işlerinde çalışanlar 60 gün.
  • Basın Kartı Yönetmeliği’ne göre çalışan gazeteciler 90 gün.
  • TRT’de Basın Kartı Yönetmeliği’ne göre çalışanlar 90 gün.
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi Yasama organı üyeleri ile dışarıdan atanan bakanlar 90 gün fiili hizmet zammı alıyor.

SAĞLIKTA ÇALIŞANLARA YIPRANMA PAYI

Son olarak torba yasada geçilen ve sağlık sektöründe çalışan kişilerde yıpranma payı almaya hak kazandılar. Radyoloji, röntgen, görüntüleme, ameliyathane, yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, acil servis, kapalı psikiyatri servisleri, AMATEM ve 112 acil sağlık hizmetleri çalışanları 90 gün olarak, Toplum Sağlığı Merkezi (TSM) Çalışanları, Sağlık Evi , Aile Hekimi ve Aile Sağlığı Elemanları 60 gün olarak, Hastanelerde servis, poliklinik, laboratuar gibi bölümlerde çalışanlar ise 60 gün olarak,- Bakanlık Merkez Teşkilatı Personeli 30 gün olarak, Sağlık Müdürlüğü, Halk Sağlığı Müdürlüğü ve Kamu Hastaneleri Genel Sekreterlik personeli 30 gün olarak düşünülüyor.

Yıpranma payı nedir, hangi mesleklerde yıpranma payı var, fiili hizmet zammı hakkında merak ettiğiniz soruları aşağıdaki yorum kısmından dile getirebilirsiniz.


DİĞER YIPRANMA PAYI HABERLERİNİ ÖNCE SİZE GÖNDERELİM!

Devlette.com, yıpranma payı konusunda tüm yeni haberleri ve duyuruları çok yakından anlık olarak takip etmektedir ve bu bildiriler ilk olarak bu sitede yayınlanmaktadır. Bu nedenle devlette.com'un yayınladığı haberleri takip etmeniz ve hızlı adım atmanız yararınıza olacaktır. Devlette.com'dan yapılan yıpranma payı duyurularını ve haberlerini en önce siz almak istiyorsanız aşağıdaki kanallardan bize abone olabilirsiniz.