Vicdani Ret Nedir, Ne Demektir?

Vicdani ret, adından da anlayacağınız üzere vicdan olarak rettir. Kısaca, bireyin dini inancı, ahlaki öncelikleri veya siyasal görüşleri sebebi ile askere gitmeyi ret etmesine vicdanı ret denmektedir. Dini ya da vicdani sebepler ile askerlik yapmamak, vicdan ve din hürriyeti çerçevesinde bir hak olduğu için vicdani ret ile askerliği ret etmektir.

Türkiye yasalarına göre her Türk vatandaşın kendisine özgü vicdan ve din hürriyeti hakkı bulunmaktadır. Bunun yanı sıra din ve vicdan özgürlüğü hakkı AİHM ve MSH anlaşmalarında da mevcuttur. Bu anlamda tüm dünyadaki herkesin kendisine özgü din ve vicdan özgürlüğü yer almaktadır. Buna aynı şekilde vicdani ret denmektedir.



Bu sebeple her ne denli kanun düzenlemesi yapılmadıysa da ülkemizde vicdani ret yasal olarak olmasa da dünya üzerinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde kullanabileceğimiz vicdanı ret hakkımızın bulunmaktadır. Bundan dolayı binlerce Türk vatandaşı Türkiye’de kaybettiği vicdanı ret hakkını Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi sayesinde kazanmış ve tazminat ile Türkiye devletinden almıştır.

Türkiye’de bu durumlardan dolayı anayasaya vicdanı ret eklenmemiş ya da düzenlenmemiştir. Bu konuda vicdanı ret hak sürekli ihlal edilmektedir. Bunun yanı sıra insanlar neden vicdani ret hakkını savunmaktadır gibi soruların cevabını maddeler halinde verelim.

  • Kişi, savaş ve şiddete karşı olduğundan dolayı orduda da görev almak istemeyebilir.
  • Siyasi görüşlerinden dolayı özgür bir dünyada, asker ve şiddet olmadan yaşama talep etmek istiyor olabilir.
  • Kişi, itaat etmek, emir alıp vermek ve hüküm etmek istemiyor olabilir.
  • İnsanları öldürmeyi öğreten bir yerde hizmet vermek, şiddetten kaçınmak ve silah tutmak istemiyor olabilir.
  • Kişi, dini inançları gereği savaşa, öldürmeye, şiddete vb. durumlara karşı olabilir.

Bu gibi nedenlere karşı olan kişiler vicdanı ret hakkını kullanabilmekte ve Türkiye’de olmasa da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru yaptıktan sonra davayı kazanınca askerlikten muaf olma, tazminat kazanma gibi haklar kazanabilmektedir.

Vicdani Ret Ülkemizde Var Mıdır?

Vicdanı ret ülkemizde yasal olarak henüz yoktur. Birçok kez bu konu gündeme gelmiş ve tartışılmış olsa da ret edilerek vicdanı ret kabul edilmemiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurusunda vicdanı ret hakkı ile kazanılsa da bundan önce iç hukuk yani Türkiye’de ki hukuk ve adalet hakkınızı kullanmanız ve kaybetmeniz gerekiyor. Daha sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurarak vicdanı ret ile alakalı Avrupa’da birçok uygulamadan yararlanılabilmektedir. Bu durumda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kabul ve onay verdikten sonra Türkiye’ye bu konuda yapması gerekenleri söyler ve Türkiye’de yapmak zorunda kalır. Ancak bu bekleme ve süreç düşünüldüğünden de uzun sürebilmektedir.

Türkiye’de birçok kişi vicdanı reddini açıklamış ve hapis cezasına kadar ceza almıştır. Bunun yanı sıra yurt dışında da vicdanı reddini açıklamış ancak ceza almayıp kaçak durumda olan birçok kişi de bulunmaktadır. Ayrıca bunların hepsinden kaçak ve duyulmayan kişilerde bir o kadar fazladır. Ancak bu noktada vicdanı reddini duyurmak isteyenler her ne kadar Türkiye’de hukuk ortamlarında istediğini alamasa da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde %100’lük kazanç ile vicdanı reddini açıklayıp kazanmaktadır.

Bilhassa son zamanlarda insanların ekonomik ve bireysel sebeplerden ötürü askere gitmeyi ret edip hakkını kullanan gençleri konuşmaktadır. Askerlik hizmetinin yanı sıra bedelli askerliğe de karşı olan bu grup, kişilerin dini ve vicdan özgürlüğüne karışılmamalı gerektiğini savunmaktadır. Bunun yanı sıra vicdanı ret Türkiye’de anayasa ya da her hangi bir hukuk konusunda var olmasa da dernek olarak bulunmaktadır.

Vicdanı Ret Derneği, 2013 yıllarında kurulmuş ve vicdanı retçileri bir araya toplayarak askerliğe, savaşa ve şiddete karşı olup insanların hak, vicdan ve din özgürlüğüne karışılmaması gerektiğini vurgulayanlar tarafından oluşmaktadır. Bu dernek ayrıca Avrupa Vicdanı Ret Ofisi olan EBCO ve Uluslararası Savaş Karşıtları olan WRI üyeleridir. 5 yıldır hizmet veren vicdanı ret derneği, vicdanı retçilere hukuki anlamda ve süreç anlamında yardımcı olmaktadır.

Vicdani Ret Nasıl Yapılır, Yaparsan Ne Olur?

Türkiye’de vicdanı ret anayasası olmadığı için bunu tek başına yapmak ya da her hangi bir yere başvurmak söz konusu değildir. Bu konu ile ilgili ancak vicdanı ret derneğine başvuru yaparak ya da kendileri ile görüşerek yardım alıp yol ve yöntem öğrenebilirsiniz. Bunun dışında vicdanı ret konusunda itiraz dilekçesi yapılabilmektedir. Bunu Milli Savunma Bakanlığı, Asker Alma Daire ve Şube Başkanlığı ya da bulunduğunuz bölgedeki askerlik şubesine başvurarak yapabilirsiniz.

Yazacağınız dilekçede din ve vicdan özgürlüğünün olmasının yanı sıra vicdanı retçi olduğunuzu ve bunun ayrıca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde de yasa olarak bulunduğunu dile getirmeniz ve dilekçenizi resmileştirmeniz gerekmektedir. Şubelere vermeden önce mutlaka kopyasını almanız ve her hangi bir sebepten ötürü kaybeder ya da ret gelir ise ve iç hukuk ile istediğinizi alamazsanız o zaman Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru yaparak hakkınızı arayabilirsiniz.

Vicdanı Ret Derneği, bu husus ile ilgili şu sözleri eklemiştir. “Türkiye’de milyonlarca kişi askerlik sorunu yaşıyor. Devlet ise bunu askerlik korkusu salarak kişilere zorla askerlik yaptırıyor. Bu durumda herkesin bilmesi gereken husus var ki, kimse askerlik yapmak zorunda değildir. Bundan dolayı her hangi bir tutanak imzalatılır ise imzalamayınız.” Şeklinde bilgiler vererek, gerekirse bu konu hakkında vicdanı ret derneğine başvurarak gerekli yardımları alabileceğinizi de vurgulamıştır.

Bu yazımızda vicdani ret hakkında detaylı bilgiler verdik. Sizler de vicdani ret hakkındaki düşüncelerinizi yorum bölümümüzden dile getirebilirsiniz.


DİĞER HABERLERİNİ ÖNCE SİZE GÖNDERELİM!

Devlette.com, konusunda tüm yeni haberleri ve duyuruları çok yakından anlık olarak takip etmektedir ve bu bildiriler ilk olarak bu sitede yayınlanmaktadır. Bu nedenle devlette.com'un yayınladığı haberleri takip etmeniz ve hızlı adım atmanız yararınıza olacaktır. Devlette.com'dan yapılan duyurularını ve haberlerini en önce siz almak istiyorsanız aşağıdaki kanallardan bize abone olabilirsiniz.